رحیم عبادی ، ارزیابی طرح واگذاری مدارس دولتی به بخش خصوصی و پیامدهای مثبت و منفی آن

  • پنج شنبه, 13 آذر 1393
  • نوشته شده توسط 

رحیم عبادی * عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان

1- ارزیابی شما از طرح واگذاری مدارس دولتی به بخش خصوصی چه میباشد و به نظر شما این طرح چه پیامدهای مثبت و منفی در پی دارد؟

درمقدمه باید گفت آموزش وپرئرش درایران با چند چالش اساسی مواجه است یکی از چالشهای اساسی مسئله اقتصاد آموزش وپرورش است آموزش وپرورش درعین حالیکه ثروتمندترین نهاد به لحاط  اعتبارات و منابع (اقتصادی ،اجتماعی ، انسانی ، فیزیکی و..) است اما درجایگاه فقیرترین نهاداجتماعی درجامعه ما عمل میکند و این امر موجب درحاشیه ماندن این نهاد مهم اجتماعی شده است وبنظر می رسد تازمانی که چالشهای اقتصادی برنظام آموزش وپرورش ما حاکم باشد مسائل ومشکلات آموزش وپرورش  هرروزپیچیده تر خواهدشدکه یکی از موثرترین راهکارها کاهش تصدی گری دولت ومشارکت بخشهای غیردولتی است .

 

نکته دوم کارائی وبهره وری نهاد آموزش وپرورش است که متاسفانه علیرعم تلاشهای فراوان همه دست اندکاران ، باید اذعان کرد که باوجود همه سرمایه گذاریهای دولت وملت وفرهنگیان طی سالهای گذشته اما میزان بهره وری وکارائی نهاد آموزش وپرورش درحداقل ممکن است وامروزه مدیران مدارس دولتی ودستگاه عریض وطویل بخشهای ستادی فقط  تلاش می کنند مدارس را اداره کنند واصولا" بهره وری وکارائی موضوع فراموش شده نظام آموزش وپرورش است​ وازهمین منظر باید درشکل اداره ومدیریت مدارس وارتقاء  کیفیت بخش به امر آموزش وپروش طرح ها وبرنامه ها واقدامات اساسی پیش بینی واجرا نمود وباید قبول کرد که  دوران تصدی گری دولتها درامور اجرائی بدون محاسبه هزینه وفایده وتوجیه اقتصادی گذشته است آموزش وپرورش جامعه  امری پرهزینه است منابع دولتها ومردم برای تامین آن محدود است وازسوی دیگر مردم وجامعه امروزه انتظار کیفیت بخشی به خدمات وبرنامه ها را دارند جامعه امروز نیازمند به انسانهای دانا ، آگاه ،کار آفرین وتوانمند ومسلط به فناوریهای نوین است اگر اداره مدارس به همین شکل ادامه یابد  ازیکسو کیفیت اموزش وپرورش هرروز تنزل می کند وازسوی دیگر برخی برای تامین نیازمندیهای آموزش وپرورش فرزندان خود هزینه های فراوانی را متکفل می می شوند وهرروز فاصله طبقاتی درآموزش وپرورش عمیق تر خواهدشد ودرنهایت بدلیل تنگناهای منابع دولتی هرروزه کیفیت مدارس دولتی کاهش ومدیریت آموزش وپرورش دراداره کیفی مدارس ناتوان تر خواهدشد درچنین شرایطی باید درمدیریت مدارس وآموزش وپرورش تجدید نظر نمود وراه برای بهینه کردن منابع بالقوه آموزش وپرورش وجلب مشارکت ظرفیتهای بخش های غیردولتی مرتبط با آموزش وپرورش هموار نمود.

طرح واگذاری  بخش از ماموریت های مدارس دولتی به مدارس غیردولتی از جمله اقدامات  هرچند کوچک اما خوب و مسئولانه وشجاعانه آموزش وپرورش باید دانست وباید به مدیریت آموزش وپرورش ودولت بایت طراحی واجرا وحمایت از این طرح سپاسگذاری نمود.

این طرح میتواندبااستفاده از ظرفیت های مدارس غیردولتی به جبران کمبود نیروی انسانی ، افزایش بهره وری به ویژه درمناطق محروم ، استفاده مفید از فضاهای آموزش وپرورش وشفاف سازی وضعیت نیروی انسانی بیانجامد ودرصورتیکه طبق برنامه اجراگردد میتواند الگوئی برای جلب مشارکت بخشهای غیردولتی وکاهش تصدی گری های غیرضرور مدیریت مدارس بیانجامد ونه تنها هزینه های اداره مدارس را کاهش دهد به افزایش کیفیت وبهره وری هم بیانجامد.

2- از نظر برخی منتقدین این کار باعث ترویج نگاه کالایی به امر آموزش و پرورش و کمرنگ شدن موضوع پرورش دانش آموزان می شود نظر شما دراین مورد چیست؟

این گروه  بنظرم تصورات نادرستی از واقعیت های جامعه دارند و همچنان با نگاه دولتی وحاکمیتی به مدارس  توجه میکنند یعنی اگر مدارس دراختیار دولت باشد به امر پرورش دانش آموزان اهتمام می شود اگر  دراخیتاربخش غیردولتی باشدبالعکس خواهدبود این تصور اشتباه است بنده به عنوان  مسئولیت سالیان طولانی امور پرورشی دانش آموزان دروزات اموزش وپرورش دقیقا" برعکس این تصورات رادارم  به این معنی که تعهد مدارس غیردولتی در امور پرورشی دانش اموزان درمدارس غیردولتی اگر ازمدارس دولتی بیشتر نباشد که هست قطعا"کمترنخواهدبود واصولا" طرحای موفق پرورشی دانش آموزان چه قبل از انقلاب وچه بعد از انقلاب بیشتر خواستگاه آن درمدارس غیردولتی بوده است  بعلاوه به اینکه قطعا" کیفیت امر اموزش  درکنار امور پرورشی هم مناسب تر ازمدارس دولتی خواهدشد.

3- با توجه به اینکه معمولا بخش خصوصی به دنبال کسب سود استبه نظر شما واگذاری مدارس به این بخش توجیه پذیر است؟

دراین مهمذکر چند نکته قابل توجهاست :

  1.  اول :موسس همه مدارس غیردولتی براساس قوانین ومقررات فرهنگیان هستند اغلب این فرهنگیان ازافراد متعهد که با انگیزه های خدمت به جامعه وبهر ه برداری از تجارب خود این مسئولیت را پذیرفته اند وانگیزه های اقتصادی انگیزه اول انان نیست .

دوم :همه ما باید باید به دولتها کمک کنیم که راههای مناسب برای مسائل اقتصادی آموزش وپرورش طراحی واجرا نماید تاهم دولتهابتوانند هزینه های کیفیت بخشی مدارس را تامین نمایند وهم هزینه های سربار اداره مدارس به حداقل کاهش یابد اینطرح قبل ازاینکه به نفع اقتصادی مدارس غیردولتی باشد دربلندمدت به نفع دولت وجامعه کل خواهدبود.

سوم : باید بپذیریم درجامعه صنعتی ودرجامعه جدید همه خدمات کارکرد اقتصادی دارد آموزش  وپرورش هم یک محصول وخدمت است که هزینه های خودرادارد وچه اشکالی دارد ارائه خدمات آموزشی با نظارت دولت وبا رعایت استانداردهای اموزشی توسطمدارس غیردولتی انجام شود ودرکنار خدمت مناسب برای انان سود هم داشته باشد . باید تلاش کنیم جلوی ضرروزیان  بزرگتر وبلند مدت که آن افت  مسائل آموزشی وپرورشی است بگیریم وازسود های مشروع وقانونی کوتاه مدت حمایت نماییم.

4- اینکه نحوه جذب معلم در این مدارس به چه صورت هست با توجه به اینکه منتقدان از استفاده از معلمان غیر متخصص در این مدارس انتقاد می کنند؟

جذب معلمان درچارچوب مقررات  وزارت آموزش وپرورش  برای اداره مدارس غیردولتی است اگر انتقادی باشد باید شامل همه مدارس غیردولتی هم شود البته ممکن است هرطرحی درابتدای کار نواقصی داشته باشد که باید مسئولان آموزش وپرورش بیشتر دقت نمایند به ویژه دربخش نیروی انسانی که اساس کار برنامه های مدارس واموزش وپرورش است . درکنار این امر یکی از حوزه هائی که باید به لحاظ اقتصادی وافزایش بهر وری درآموزش وپرورش بدان اهتمام شود بخش نیروی انسانی است کلید تحول همه جانبه درآموزش وپرورش تحول دربرنامه های جذب ،نگهداشت وارتقاء وبهره وری منابع انسانی است که نیازمند به جراحی درآموزش وپرورش دارد درحال حاضر بیش از 95% ازمنابع آموزش وپرورش صرف نیروی انسانی می شود ومتاسفانه بایداذعان نمود که پایین ترین بخش بهرهوری درآموزش وپرورش است وقطعا" تازمانیکه دراین حوزه تحول اساسی صورت نگیرد اقتصاد آموزش وپرورش وبهروری وکارآمدی آموزش وپرورش برطرف نخواهدشد .یکی از ویژگیهای این طرح آنست که  تلاش دارددربخش نیروی انسانی شفاف سازی وبااستفاده بهینه از نیروی انسانی موجود صرفه جوئی شود به عنوان مثال اخیرا" مدیرکل آموزش وپرورش شهرتهران اعلام کرد که با اجرا ی این طرح درمناطق محروم شهرتهران 19 هزار ساعت حق التدریس صرفه جوئی شده است

کافی است همین آماردرسراسر کشور محاسبه شود میزان صرفه جوئی مشخص خواهدشد بنابراین باید همه کمک کنیم که آموزش وپرورش قدمهائی به جلو بردارد وبدانیم توسعه وپیشرفت کشور درگرو کارآمدی واثربخشی ماموریت های نهاد آموزش وپرورش است واین امر امکان پذیر نیست مگر اینکه آموزش وپرورش دراداره خود تجدید نظر اساسی نماید وظیفه آموزش وپرورش مدرسه داری نیست مسئولیت آموزش وپرورش تلاش همه جانبه برای رشد وبهبود برنامه ها وخدمات وتلاش برای ارتقاء جایگاه اجتماعی آن درجامعه روبه تحول قرن بیست ویکم است ماموریت آموزش وپرورش قرن بیست ویکم یاددان برای دانستن ، یاددان برای عمل کردن ،یاددادن برای زندگی کردن ویاددادن برای همزیستی بادیگران است .

1570 بازدید
رای دادن به این مورد
(3 رای)
منتشر شده در فرهنگی
برای ارسال نظر ثبت نام نمایید

عضویت در خبرنامه سایت

گزارشات پر بازدید

حالت های رنگی